در دنیای پیچیده فناوری اطلاعات امروز، مانیتورینگ و پایش سرورها و اپلیکیشنهای سازمانی از اهمیت ویژهای برخوردار است. نرم افزار SolarWinds Server Application Monitor که با نام اختصاری SAM شناخته میشود، یکی از پیشرفتهترین و جامعترین راهکارهای مانیتورینگ زیرساخت IT در سال 2025 محسوب میشود. این نرم افزار قدرتمند به مدیران فناوری اطلاعات و متخصصان شبکه امکان میدهد تا عملکرد سرورها، اپلیکیشنها، پایگاههای داده و سرویسهای مختلف را به صورت یکپارچه و در زمان واقعی پایش کنند.
SolarWinds SAM 2025 با ارائه بیش از 1200 الگوی از پیش آماده برای مانیتورینگ و پشتیبانی از محیطهای هیبریدی شامل سرورهای فیزیکی، مجازی و ابری، به عنوان یک راه حل همهجانبه برای سازمانهای کوچک تا بزرگ مطرح است. این نرم افزار نه تنها قابلیت شناسایی مشکلات عملکردی را دارد، بلکه با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیلهای پیشرفته، میتواند مشکلات احتمالی را پیش از وقوع پیشبینی کرده و به مدیران سیستم هشدار دهد.
معرفی کامل نرم افزار SolarWinds SAM
نرم افزار SolarWinds SAM چیست؟
SolarWinds Server Application Monitor یک پلتفرم مانیتورینگ حرفهای است که به صورت Self-Hosted بر روی زیرساخت سازمانی نصب میشود. این نرم افزار بخشی از اکوسیستم بزرگتر SolarWinds Observability است و امکان یکپارچهسازی با سایر ماژولهای SolarWinds مانند Network Performance Monitor، Virtualization Manager و Database Performance Analyzer را فراهم میکند. نسخه 2025 این محصول با معماری مدرن و قابلیتهای پیشرفته، پاسخگوی نیازهای پیچیده محیطهای IT امروزی است.
این نرم افزار با استفاده از روشهای مختلف پایش شامل WMI، SNMP، REST API، PowerShell و Agent-based monitoring، قادر است دادههای جامعی از منابع مختلف جمعآوری کند. یکی از ویژگیهای برجسته SAM، قابلیت Agentless Monitoring آن است که امکان پایش بدون نیاز به نصب نرم افزار بر روی سرورهای هدف را فراهم میکند.
ویژگیهای کلیدی نسخه 2025
نسخه 2025 نرم افزار SolarWinds SAM با بهبودهای قابل توجهی نسبت به نسخههای قبلی عرضه شده است. این نسخه شامل قابلیتهای زیر میباشد:
سیستم هشدار هوشمند مبتنی بر یادگیری ماشین که میتواند الگوهای رفتاری را شناسایی کرده و آستانههای هشدار را به صورت خودکار تنظیم کند. این قابلیت به کاهش چشمگیر هشدارهای کاذب و بهبود دقت پایش کمک میکند. داشبوردهای تعاملی و قابل سفارشیسازی که امکان نمایش اطلاعات مهم در یک نگاه را فراهم میکنند. مدیران میتوانند ویجتهای مختلف را بر اساس نیازهای خود طراحی و در صفحات مختلف قرار دهند.
پشتیبانی گسترده از سرویسهای ابری شامل Amazon Web Services، Microsoft Azure و Google Cloud Platform با قابلیت پایش کامل منابع IaaS، PaaS و SaaS. امکان مانیتورینگ کانتینرها و محیطهای Docker و Kubernetes که در سالهای اخیر به یکی از نیازهای اساسی سازمانها تبدیل شده است. قابلیت API Poller برای پایش اپلیکیشنهای مدرن و میکروسرویسها از طریق REST API آنها.
قابلیتهای فنی و تخصصی SAM
سیستم AppInsight برای پایش تخصصی
یکی از قویترین ویژگیهای نرم افزار SolarWinds SAM، قابلیت AppInsight است که الگوهای پایش تخصصی برای اپلیکیشنهای حیاتی کسبوکار ارائه میدهد. این قابلیت شامل چهار ماژول اصلی است که هرکدام برای یک نوع سرویس خاص طراحی شدهاند.
AppInsight for Active Directory به مدیران امکان میدهد تا کنترلرهای دامنه، فرآیندهای Replication، وضعیت کاربران و کامپیوترها، Schema و سایر جنبههای حیاتی Active Directory را به طور جامع پایش کنند. این ماژول میتواند اطلاعات دقیقی از تعداد ورودهای ناموفق، حسابهای منقضی شده، مشکلات همگامسازی و عملکرد LDAP ارائه دهد.
AppInsight for SQL Server یکی از کاملترین ابزارهای پایش پایگاهداده SQL است که بیش از 100 معیار عملکردی را رصد میکند. این ماژول میتواند کوئریهای پرهزینه را شناسایی کرده، وضعیت Index Fragmentation را بررسی کند، وضعیت SQL Agent Jobs را پایش نماید و اطلاعات جامعی از میزان مصرف CPU، Memory و Disk Space ارائه دهد. همچنین قابلیت تحلیل Wait Statistics و Lock/Latch های SQL Server نیز در این ماژول تعبیه شده است.
AppInsight for IIS به مدیران وبسرورها امکان پایش دقیق سرویسهای Internet Information Services را میدهد. این ماژول میتواند وضعیت وبسایتها، Application Pool ها، زمان پاسخگویی، تعداد درخواستها، وضعیت Worker Process ها و مشکلات مربوط به گواهینامههای SSL را به صورت لحظهای نمایش دهد. علاوه بر این، امکان Start و Stop کردن Application Pool ها به صورت Remote نیز فراهم است.
AppInsight for Exchange برای محیطهای Microsoft Exchange طراحی شده و قابلیت پایش جامع سرویسهای ایمیل سازمانی را فراهم میکند. این ماژول میتواند وضعیت صفهای ایمیل، Database های Mailbox، فضای ذخیرهسازی، رشد پایگاهدادهها و سرویسهای حیاتی Exchange را رصد کند.
Application Monitor Templates
نرم افزار SolarWinds SAM با بیش از 1200 الگوی از پیش ساخته شده، پایش انواع مختلف اپلیکیشنها و سرویسها را به سادگی امکانپذیر میکند. این الگوها شامل Component Monitor های متعددی هستند که هر کدام جنبه خاصی از اپلیکیشن را پایش میکنند. مدیران میتوانند این الگوها را مستقیماً بر روی سرورهای مورد نظر اعمال کنند یا آنها را سفارشیسازی نمایند.
الگوهای موجود طیف وسیعی از تکنولوژیها را پوشش میدهند: سرورهای وب مانند Apache و Nginx، سرورهای اپلیکیشن مانند Tomcat و JBoss، پایگاهدادههای مختلف شامل MySQL، PostgreSQL، Oracle و MongoDB، سرویسهای ایمیل، سرویسهای FTP، DNS Server ها، DHCP Server ها و بسیاری دیگر. همچنین الگوهای ویژه برای پایش Java Virtual Machine، .NET Applications، Docker Container ها و Kubernetes Cluster ها نیز موجود است.
قابلیت AppStack و نقشهبرداری وابستگیها
یکی از چالشهای اساسی در محیطهای IT پیچیده، درک روابط و وابستگیهای بین اپلیکیشنها، سرویسها و سرورها است. نرم افزار SAM با قابلیت AppStack به صورت خودکار این وابستگیها را کشف و به صورت بصری نمایش میدهد. این قابلیت به مدیران کمک میکند تا در صورت بروز مشکل، بتوانند به سرعت ریشه اصلی آن را شناسایی کنند.
AppStack میتواند نمایش دهد که یک اپلیکیشن وب به کدام Database Server متصل است، از کدام Storage استفاده میکند، روی کدام Hypervisor اجرا میشود و به کدام سرویسهای دیگر وابسته است. این دید جامع باعث میشود که زمان عیبیابی به طور قابل توجهی کاهش یابد.
PerfStack برای تحلیل عملکرد
قابلیت PerfStack یک داشبورد تحلیلی قدرتمند است که امکان مقایسه و همبستگی معیارهای عملکردی مختلف را در یک نمایش واحد فراهم میکند. مدیران میتوانند معیارهای مختلف از منابع گوناگون را به صورت Drag and Drop بر روی نمودار قرار دهند و الگوهای رفتاری را شناسایی کنند. این قابلیت به خصوص برای تحلیل مشکلات پیچیدهای که به چند عامل مختلف مرتبط هستند، بسیار مفید است.
مانیتورینگ سرورها و زیرساخت
پایش سرورهای فیزیکی و مجازی
نرم افزار SolarWinds SAM قابلیت پایش کامل سرورهای فیزیکی و مجازی را در اختیار مدیران قرار میدهد. برای سرورهای Windows، این نرم افزار از WMI و PowerShell برای جمعآوری اطلاعات استفاده میکند و میتواند معیارهای متعددی شامل CPU Usage، Memory Utilization، Disk I/O، Network Traffic، Process های در حال اجرا، Service ها و Event Log ها را پایش کند.
برای سرورهای Linux و Unix، SAM از SSH و SNMP برای دسترسی به اطلاعات استفاده میکند. امکان پایش System Load، Memory Usage، Disk Space، Network Interface ها و Process های سیستم به راحتی فراهم است. همچنین میتوان اسکریپتهای سفارشی Shell را برای جمعآوری معیارهای خاص اجرا کرد.
Asset Inventory و Hardware Health Monitoring
یکی از قابلیتهای مهم SAM، سیستم مدیریت موجودی داراییهای IT است. این نرم افزار میتواند به صورت خودکار اطلاعات سختافزاری سرورها را شناسایی و ذخیره کند. اطلاعاتی مانند نوع پردازنده، میزان RAM، تعداد و ظرفیت هارددیسکها، کارتهای شبکه، BIOS Version و سایر جزئیات سختافزاری به صورت خودکار جمعآوری و در پایگاه داده نگهداری میشود.
علاوه بر این، SAM میتواند سلامت سختافزاری سرورها را نیز پایش کند. برای سرورهای Enterprise که دارای IPMI یا iLO هستند، امکان دریافت اطلاعات دقیق از دمای قطعات، سرعت فنها، وضعیت منبع تغذیه، وضعیت RAID Controller ها و سایر سنسورهای سختافزاری وجود دارد. این قابلیت به شناسایی مشکلات سختافزاری پیش از خرابی کامل کمک میکند.
پایش محیطهای مجازیسازی
در دنیای امروز که بخش عمدهای از زیرساخت سازمانها بر پایه مجازیسازی ساخته شده است، نرم افزار SAM قابلیتهای جامعی برای پایش این محیطها ارائه میدهد. این نرم افزار میتواند Host های VMware ESXi، Microsoft Hyper-V و Nutanix را پایش کند. معیارهایی مانند CPU Ready Time، Memory Balloon، Storage Latency، Network Throughput و تعداد ماشینهای مجازی در حال اجرا قابل رصد هستند.
برای یکپارچگی بیشتر، SAM میتواند با ماژول SolarWinds Virtualization Manager ترکیب شود تا دید عمیقتری از محیط مجازیسازی به دست آید. این ترکیب امکان تحلیل ظرفیت، بهینهسازی منابع و شناسایی ماشینهای مجازی بلااستفاده را فراهم میکند.
مانیتورینگ محیطهای ابری
پایش سرویسهای AWS
با گسترش استفاده از سرویسهای ابری Amazon Web Services، نرم افزار SolarWinds SAM قابلیتهای گستردهای برای پایش این محیط ارائه میدهد. این نرم افزار میتواند Instance های EC2، Database های RDS، Lambda Function ها، Load Balancer های ELB و ALB، CloudWatch Metrics و سایر سرویسهای AWS را پایش کند. اتصال به AWS از طریق API Key و Secret Key انجام میشود و نیازی به نصب Agent بر روی Instance ها نیست.
معیارهای مهمی مانند CPU Utilization، Network In/Out، Disk Read/Write، Status Check و CloudWatch Alarms قابل دسترسی هستند. همچنین امکان پایش هزینههای AWS و دریافت هشدار در صورت افزایش غیرمنتظره مصرف نیز وجود دارد.
مانیتورینگ Microsoft Azure
برای سازمانهایی که از پلتفرم ابری Microsoft Azure استفاده میکنند، SAM قابلیتهای جامعی برای پایش Virtual Machine ها، SQL Database ها، App Services، Storage Account ها و سایر سرویسهای Azure فراهم میکند. اتصال از طریق Azure Active Directory و Service Principal انجام میشود.
این نرم افزار میتواند معیارهای عملکردی Azure Resources را جمعآوری کرده و در کنار منابع On-Premise نمایش دهد. این یکپارچگی به مدیران کمک میکند تا دید جامعی از کل زیرساخت Hybrid خود داشته باشند.
پشتیبانی از Google Cloud Platform
علاوه بر AWS و Azure، نسخه 2025 نرم افزار SAM پشتیبانی از Google Cloud Platform را نیز گسترش داده است. امکان پایش Compute Engine، Cloud SQL، Kubernetes Engine و سایر سرویسهای GCP فراهم است. این پوشش گسترده از پلتفرمهای ابری مختلف به سازمانها این امکان را میدهد که صرف نظر از استراتژی Multi-Cloud خود، بتوانند همه منابع را از یک نقطه واحد پایش کنند.
سیستم هشدار و گزارشگیری
مدیریت هوشمند هشدارها
یکی از مشکلات رایج در سیستمهای مانیتورینگ، حجم بالای هشدارها است که میتواند باعث Alert Fatigue شود. نرم افزار SolarWinds SAM با استفاده از قابلیتهای هوشمند، این مشکل را برطرف میکند. سیستم هشدار این نرم افزار میتواند بر اساس شرایط پیچیده، وابستگیهای بین سرویسها و الگوهای زمانی، هشدارهای هوشمندانهای تولید کند.
قابلیت Dynamic Baseline یکی از ویژگیهای برجسته است که به SAM امکان میدهد الگوهای رفتاری عادی را یاد بگیرد و تنها در صورت انحراف از این الگوها هشدار دهد. به عنوان مثال، اگر CPU Usage یک سرور هر روز در ساعت 9 صبح به 80 درصد میرسد و این یک رفتار عادی است، سیستم برای آن هشدار ندهد، اما اگر در ساعت 3 بامداد چنین اتفاقی بیفتد، هشدار صادر میکند.
کانالهای اطلاعرسانی متنوع
SAM از روشهای مختلفی برای اطلاعرسانی هشدارها پشتیبانی میکند. ارسال ایمیل، SMS، پیامهای Slack، Microsoft Teams، Webhook ها و حتی اجرای اسکریپتهای سفارشی از جمله این روشها هستند. مدیران میتوانند بر اساس شدت هشدار، نوع مشکل، زمان وقوع و سایر معیارها، کانالهای مختلف اطلاعرسانی را تعریف کنند.
قابلیت Escalation Policy نیز امکان تعریف سطوح مختلف پاسخگویی را فراهم میکند. به عنوان مثال، ابتدا هشدار به تیم اول ارسال میشود و در صورت عدم پاسخ در مدت زمان مشخص، به مدیر ارشد یا تیم دوم اطلاع داده میشود.
گزارشگیری جامع و سفارشی
نرم افزار SolarWinds SAM با صدها گزارش از پیش طراحی شده، نیازهای مختلف مدیران را پوشش میدهد. گزارشهای مربوط به Uptime/Downtime، تحلیل ظرفیت، Performance Trending، SLA Compliance، Audit Log و بسیاری موارد دیگر به صورت پیشفرض موجود هستند. این گزارشها را میتوان به صورت روزانه، هفتگی یا ماهانه زمانبندی کرد تا به صورت خودکار تولید و ارسال شوند.
برای نیازهای خاص، امکان طراحی گزارشهای سفارشی نیز وجود دارد. محیط گزارشساز SAM بر پایه وب است و به صورت Drag-and-Drop امکان افزودن نمودارها، جداول، گرافها و متریکهای مختلف را فراهم میکند. گزارشها را میتوان در قالبهای PDF، Excel، Word و HTML صادر کرد.
یکپارچهسازی و گسترشپذیری
یکپارچهسازی با سایر ماژولهای SolarWinds
نرم افزار SAM بخشی از پلتفرم بزرگتر SolarWinds Observability است و میتواند به راحتی با سایر ماژولهای این خانواده یکپارچه شود. ترکیب SAM با Network Performance Monitor امکان دید کاملی از عملکرد شبکه و اپلیکیشنها را فراهم میکند. مدیران میتوانند ببینند که آیا مشکل عملکردی یک اپلیکیشن به خاطر خود اپلیکیشن است یا به دلیل مشکلات شبکه.
یکپارچهسازی با Database Performance Analyzer قابلیتهای عمیقتری برای تحلیل عملکرد پایگاهدادهها ارائه میدهد. این ترکیب امکان تحلیل Wait Time، Query Execution Plan و شناسایی کوئریهای آهسته را در سطح بسیار دقیق فراهم میکند. همچنین ترکیب با Log Analyzer امکان همبستگی Log ها با رویدادهای عملکردی را میدهد.
API و قابلیتهای توسعه
برای سازمانهایی که نیاز به یکپارچهسازی SAM با سیستمهای دیگر دارند، این نرم افزار REST API جامعی ارائه میدهد. از طریق این API میتوان نودها را اضافه یا حذف کرد، هشدارها را مدیریت نمود، معیارهای عملکردی را دریافت کرد و بسیاری از عملیات دیگر را به صورت برنامهنویسی انجام داد. این قابلیت به خصوص برای سازمانهایی که از رویکرد Infrastructure as Code استفاده میکنند، بسیار مفید است.
علاوه بر این، SAM از PowerShell SDK پشتیبانی میکند که امکان اتوماسیون کارهای مدیریتی را فراهم میکند. مدیران میتوانند اسکریپتهای PowerShell بنویسند که با SAM تعامل داشته باشند و کارهای تکراری را خودکار کنند.
قابلیت API Poller
یکی از قابلیتهای نوین SAM 2025، سیستم API Poller است که امکان پایش اپلیکیشنهای مدرن را از طریق REST API آنها فراهم میکند. بسیاری از اپلیکیشنهای امروزی Metrics خود را از طریق API ارائه میدهند و دیگر از SNMP یا WMI استفاده نمیکنند. API Poller میتواند به این API ها متصل شود، دادههای JSON یا XML را Parse کند و معیارهای مورد نظر را استخراج و در داشبورد SAM نمایش دهد.
این قابلیت برای پایش میکروسرویسها، Container ها، Application های SaaS و هر سیستم دیگری که API ارائه میدهد، بسیار مناسب است. الگوهای از پیش ساخته شده برای سرویسهای محبوب مانند Elasticsearch، Redis، RabbitMQ و Kubernetes در دسترس هستند.
نصب و پیکربندی نرم افزار
پیشنیازهای نصب
برای نصب نرم افزار SolarWinds SAM، نیاز به یک سرور اختصاصی با مشخصات مناسب است. حداقل سختافزار مورد نیاز شامل پردازنده چهار هستهای، 16 گیگابایت رم و 100 گیگابایت فضای دیسک است، اما این مقادیر بسته به تعداد سرورها و اپلیکیشنهای مورد پایش میتواند افزایش یابد. برای محیطهای بزرگ با بیش از 500 نود، توصیه میشود از سرورهایی با 32 گیگابایت رم یا بیشتر استفاده شود.
از نظر نرمافزاری، SAM نیاز به Microsoft SQL Server دارد. این پایگاه داده میتواند روی همان سرور SAM یا یک سرور جداگانه نصب شود. نسخههای 2016 تا 2022 SQL Server پشتیبانی میشوند. سیستم عامل مورد نیاز Windows Server 2016 یا بالاتر است. همچنین .NET Framework 4.8 و IIS نیز باید نصب باشند.
فرآیند نصب و راهاندازی
نصب نرم افزار SAM از طریق یک Installer گرافیکی انجام میشود که فرآیند را بسیار ساده کرده است. در مرحله اول، نصبکننده اطلاعات لازم برای اتصال به SQL Server را درخواست میکند. در مرحله بعد، یک حساب کاربری سرویس برای اجرای سرویسهای SAM تعریف میشود. این حساب باید دسترسیهای لازم برای اتصال به سرورهای هدف را داشته باشد.
پس از نصب، مرحله Discovery آغاز میشود. در این مرحله، SAM به صورت خودکار شبکه را اسکن کرده و سرورها و دستگاههای قابل پایش را شناسایی میکند. مدیر میتواند محدوده IP، دامنههای Active Directory یا لیست مشخصی از سرورها را برای Discovery مشخص کند. این فرآیند میتواند از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد، بسته به تعداد دستگاهها.
پس از شناسایی سرورها، مرحله بعدی اختصاص Application Monitor Template ها به آنهاست. SAM به صورت خودکار نوع سرورها را تشخیص داده و الگوهای مناسب را پیشنهاد میدهد. به عنوان مثال، اگر سروری با نقش Domain Controller شناسایی شود، الگوی AppInsight for Active Directory برای آن پیشنهاد میشود. مدیر میتواند این پیشنهادها را تأیید یا تغییر دهد.
پیکربندی Credential ها
برای اینکه SAM بتواند به سرورها متصل شده و دادهها را جمعآوری کند، نیاز به Credential های مناسب دارد. برای سرورهای Windows، معمولاً یک حساب Domain Admin یا یک حساب با دسترسیهای Local Admin به سرورها مورد نیاز است. اما برای امنیت بیشتر، میتوان از حسابهایی با Least Privilege استفاده کرد که فقط دسترسیهای لازم برای مانیتورینگ را داشته باشند.
برای سرورهای Linux، معمولاً از SSH با استفاده از Username/Password یا SSH Key استفاده میشود. بهتر است یک کاربر اختصاصی برای مانیتورینگ ایجاد شود که دسترسی sudo محدودی داشته باشد. SAM میتواند Credential های متعددی را ذخیره کرده و به صورت خودکار مناسبترین آنها را برای هر سرور استفاده کند.
لایسنس و مدل قیمتگذاری
انواع لایسنس
نرم افزار SolarWinds SAM در سال 2025 با دو مدل لایسنس ارائه میشود: Node-Based License و Component-Based License. مدل Node-Based که جدیدتر است، بر اساس تعداد سرورهایی که پایش میشوند قیمتگذاری میشود. در این مدل، برای هر سرور میتوان تعداد نامحدود Component Monitor اضافه کرد. این مدل برای سازمانهایی که میخواهند پایش جامعی از تعداد محدودی سرور داشته باشند، مقرون به صرفه است.
مدل Component-Based بر اساس تعداد Component Monitor هایی که استفاده میشوند قیمتگذاری میکند. این مدل برای سازمانهایی که تعداد زیادی سرور دارند اما میخواهند از هر سرور فقط چند معیار خاص را پایش کنند، مناسبتر است. تعیین اینکه کدام مدل برای یک سازمان بهتر است، نیازمند تحلیل دقیق نیازهای مانیتورینگ است.
سطوح لایسنس Node-Based
لایسنسهای Node-Based در سطوح مختلفی ارائه میشوند که از 25 نود شروع شده و تا بیش از 2000 نود ادامه مییابد. سطوح معمول شامل SAM25، SAM50، SAM100، SAM200، SAM500 و SAM1000 هستند. قیمتگذاری به صورت غیرخطی است و با افزایش تعداد نودها، قیمت به ازای هر نود کاهش مییابد. برای سازمانهای بسیار بزرگ، لایسنسهای Enterprise با قابلیتهای اضافی مانند Additional Polling Engine و High Availability ارائه میشود.
قیمت پایه لایسنس SAM از حدود 1886 دلار برای نسخه کوچک شروع میشود، اما قیمت نهایی بسته به تعداد نود، مدت قرارداد و سایر عوامل متفاوت است. SolarWinds معمولاً قیمتگذاری نهایی را پس از بررسی نیازهای سازمان و مذاکره با تیم فروش ارائه میدهد.
دوره آزمایشی و خرید لایسنس
برای سازمانهایی که میخواهند قبل از خرید نرم افزار را امتحان کنند، SolarWinds یک نسخه Trial به مدت 30 روز ارائه میدهد. این نسخه کاملاً عملیاتی است و همه قابلیتها را بدون محدودیت در اختیار کاربر قرار میدهد. تنها محدودیت زمانی است و پس از 30 روز نیاز به خرید لایسنس است. فرآیند دانلود نسخه Trial از وبسایت SolarWinds بسیار ساده است و نیاز به ثبتنام با یک ایمیل معتبر دارد.
برای خرید لایسنس، میتوان مستقیماً با تیم فروش SolarWinds تماس گرفت یا از طریق نمایندگان و پارتنرهای محلی اقدام کرد. مدلهای قیمتگذاری شامل خرید Perpetual License که یکبار پرداخت میشود و مالکیت دائمی دارد، و Subscription License که به صورت سالانه یا چندساله پرداخت میشود، وجود دارد. مدل Subscription معمولاً شامل پشتیبانی و آپدیتهای نرمافزار است.
کاربرد SolarWinds SAM در ایران
وضعیت استفاده در ایران
نرم افزار SolarWinds SAM در ایران نیز در بسیاری از سازمانهای بزرگ و متوسط مورد استفاده قرار میگیرد. شرکتهای تولیدی، بانکها، مؤسسات مالی، مراکز داده، شرکتهای مخابراتی و سازمانهای دولتی از جمله کاربران این نرم افزار در کشور هستند. با توجه به پیچیدگی فزاینده زیرساختهای IT و افزایش وابستگی کسبوکارها به سیستمهای اطلاعاتی، نیاز به ابزارهای حرفهای مانیتورینگ بیش از پیش احساس میشود.
یکی از چالشهای اصلی استفاده از SAM در ایران، موضوع خرید لایسنس رسمی است. به دلیل تحریمها، خرید مستقیم از SolarWinds برای سازمانهای ایرانی امکانپذیر نیست. با این حال، برخی شرکتهای واسط و نمایندگیها امکان تهیه لایسنس را از طریق کشورهای ثالث فراهم میکنند. همچنین برخی سازمانها از نسخههای آزمایشی یا لایسنسهای غیررسمی استفاده میکنند، هرچند که این رویکرد دارای محدودیتها و ریسکهای خاص خود است.
موارد استفاده در صنایع ایرانی
در صنعت بانکداری و مالی ایران، SAM برای پایش سرورهای Core Banking، Database های حیاتی، سرویسهای ATM و Internet Banking استفاده میشود. این صنایع که 24 ساعته باید در دسترس باشند، نیاز به مانیتورینگ پیوسته دارند تا از وقوع مشکلات جلوگیری شود یا در صورت بروز، سریعاً رفع گردد. قابلیتهای هشداردهی پیشرفته SAM به تیمهای IT این سازمانها کمک میکند تا به موقع از مشکلات مطلع شوند.
در شرکتهای تولیدی و صنعتی، SAM برای پایش سیستمهای ERP مانند SAP و Oracle، سرویسهای SCADA، Database های تولید و سرورهای اپلیکیشن به کار میرود. در این محیطها، توقف سیستمهای IT میتواند به معنای توقف خط تولید باشد، بنابراین مانیتورینگ پیشگیرانه اهمیت بالایی دارد. SAM با قابلیت پایش SQL Server و Oracle Database به خوبی میتواند نیازهای این صنایع را پوشش دهد.
مراکز داده و Data Center های ایران نیز از SAM برای مانیتورینگ زیرساخت خود استفاده میکنند. این مراکز که خدمات Hosting، Cloud و Colocation ارائه میدهند، نیاز به پایش تمام سرورهای خود و سرویسهای مشتریان دارند. SAM با قابلیت Multi-Tenant و امکان تفکیک دید برای مشتریان مختلف، میتواند نیاز این مراکز را برطرف کند.
چالشها و راهکارها
یکی از چالشهای استفاده از SAM در ایران، مسئله آپدیت و دریافت پشتیبانی فنی است. سازمانهایی که از لایسنسهای غیررسمی استفاده میکنند، نمیتوانند به پشتیبانی رسمی SolarWinds دسترسی داشته باشند. این موضوع میتواند در زمان بروز مشکلات فنی یا نیاز به راهنمایی، چالشساز باشد. با این حال، جامعه کاربری گسترده SAM در سطح جهانی و منابع آموزشی موجود در اینترنت، تا حدی این خلأ را پر میکند.
موضوع دیگر، محدودیت در دسترسی به آپدیتهای نرمافزار است. SolarWinds به صورت منظم آپدیتها و پچهای امنیتی منتشر میکند، اما دسترسی به این آپدیتها برای کاربران ایرانی ممکن است محدود باشد. این موضوع میتواند از نظر امنیتی نگرانکننده باشد، به ویژه برای سازمانهایی که دادههای حساس را مدیریت میکنند.
یکی از راهکارهای پیشنهادی برای سازمانهای ایرانی، استفاده از نسخه Trial برای آزمایش و ارزیابی است. این نسخه به طور کامل قابل استفاده است و میتواند به تیم IT کمک کند تا تصمیم بگیرند که آیا SAM متناسب با نیازهای آنها است یا خیر. همچنین، مطالعه مستندات رسمی و منابع جامعه کاربری THWACK میتواند به حل مشکلات فنی کمک کند.
مقایسه با رقبا و جایگزینها
SolarWinds SAM در مقابل PRTG
PRTG Network Monitor یکی از رقبای اصلی SAM است. هر دو محصول قابلیتهای جامعی برای مانیتورینگ ارائه میدهند، اما تفاوتهایی نیز دارند. SAM بیشتر بر روی مانیتورینگ عمیق اپلیکیشنها و سرورها تمرکز دارد و قابلیتهای AppInsight آن برای پایش تخصصی SQL، IIS و Exchange برتری دارد. PRTG از طرف دیگر، بیشتر بر روی مانیتورینگ شبکه متمرکز است و مدل لایسنس سادهتری دارد.
از نظر قیمت، PRTG معمولاً برای سازمانهای کوچک و متوسط مقرونبهصرفهتر است. مدل لایسنس PRTG بر اساس تعداد سنسورها است و شفافتر است. SAM از طرف دیگر، برای سازمانهای بزرگ که نیاز به یکپارچهسازی با سایر محصولات SolarWinds دارند، انتخاب بهتری است.
SolarWinds SAM در مقابل Zabbix
Zabbix یک راه حل Open Source برای مانیتورینگ است که به صورت رایگان در دسترس است. این مزیت بزرگی برای سازمانهایی است که بودجه محدود دارند. Zabbix قابلیتهای خوبی برای مانیتورینگ ارائه میدهد و جامعه کاربری بزرگی دارد. با این حال، پیکربندی و مدیریت آن پیچیدهتر از SAM است و نیاز به تخصص بیشتری دارد.
SAM از طرف دیگر، یک محصول تجاری با رابط کاربری بسیار بهتر، مستندات جامع و پشتیبانی رسمی است. الگوهای از پیش ساخته شده SAM و قابلیت Discovery خودکار، فرآیند راهاندازی را بسیار سریعتر میکند. برای سازمانهایی که منابع انسانی محدود دارند و میخواهند سریع شروع کنند، SAM گزینه بهتری است.
بهترین شیوههای استفاده از SAM
طراحی معماری مانیتورینگ
برای استفاده بهینه از SAM، طراحی معماری مناسب ضروری است. در محیطهای کوچک، یک سرور SAM میتواند کافی باشد، اما در محیطهای بزرگتر، نیاز به استفاده از Additional Polling Engine ها است. این Engine ها کار پایش را بین خود تقسیم میکنند و از فشار بیش از حد روی سرور اصلی جلوگیری میکنند. معمولاً توصیه میشود که هر Polling Engine حداکثر 1000 تا 1500 نود را پایش کند.
در محیطهایی با مکانهای جغرافیایی مختلف، بهتر است در هر مکان یک Polling Engine قرار گیرد. این رویکرد باعث کاهش ترافیک شبکه و افزایش دقت پایش میشود. همچنین برای حفظ High Availability، میتوان از قابلیت HA Pool استفاده کرد که در صورت خرابی سرور اصلی، سرور پشتیبان به صورت خودکار فعال میشود.
تنظیم فواصل Polling
یکی از مهمترین تنظیمات در SAM، تعیین فاصله زمانی پایش است. به طور پیشفرض، SAM هر 10 دقیقه یک بار معیارهای عملکردی را جمعآوری میکند. برای معیارهای حیاتیتر، میتوان این فاصله را کاهش داد، اما باید توجه داشت که کاهش بیش از حد فاصله پایش میتواند باعث افزایش بار روی سرور SAM و شبکه شود. برای معیارهایی که نیاز به پایش آنی ندارند، میتوان فاصله را افزایش داد تا منابع صرفهجویی شوند.
مدیریت Retention دادهها
SAM تمام دادههای جمعآوری شده را در پایگاه داده SQL Server ذخیره میکند. با گذشت زمان، حجم این دادهها میتواند به طور قابل توجهی افزایش یابد. بنابراین، تنظیم مناسب Retention Policy ضروری است. میتوان مشخص کرد که دادههای خام چند روز نگهداری شوند و بعد از آن به صورت خلاصه شده Archive شوند. معمولاً توصیه میشود دادههای خام را حدود 30 تا 90 روز نگه داشت و دادههای خلاصه شده را تا یک یا دو سال.
سفارشیسازی هشدارها
یکی از اشتباهات رایج در استفاده از سیستمهای مانیتورینگ، فعال گذاشتن تمام هشدارهای پیشفرض است که میتواند به Alert Fatigue منجر شود. بهتر است ابتدا فقط هشدارهای مربوط به مشکلات حیاتی را فعال کرد و تدریجاً بر اساس نیاز، هشدارهای دیگر را اضافه نمود. همچنین، تنظیم آستانههای هشدار بر اساس الگوهای رفتاری واقعی محیط، بهتر از استفاده از مقادیر پیشفرض است.
آینده مانیتورینگ و جایگاه SAM
روندهای جدید در مانیتورینگ
صنعت مانیتورینگ IT در حال تغییر سریع است. استفاده روزافزون از Container ها، Kubernetes، محیطهای Serverless و معماری Microservice، نیازمندیهای جدیدی را ایجاد کرده است. نرم افزار SolarWinds SAM با بهروزرسانیهای منظم خود تلاش میکند با این روندها همگام باشد. نسخه 2025 با افزودن قابلیتهای بهتر برای پایش Container ها و API های مدرن، گامی در این مسیر برداشته است.
هوش مصنوعی و یادگیری ماشین نقش فزایندهای در ابزارهای مانیتورینگ ایفا میکنند. قابلیتهای AIOps که در نسخههای اخیر SAM اضافه شده، میتوانند الگوهای پیچیده را شناسایی کرده، علل ریشهای مشکلات را تشخیص دهند و حتی اقدامات اصلاحی را پیشنهاد کنند. این روند در آینده قویتر خواهد شد و سیستمهای مانیتورینگ هوشمندتر و خودکارتر میشوند.
چشمانداز برای سازمانهای ایرانی
برای سازمانهای ایرانی، سرمایهگذاری در ابزارهای مانیتورینگ حرفهای مانند SAM میتواند ارزش بالایی داشته باشد. با افزایش پیچیدگی سیستمهای IT و وابستگی بیشتر کسبوکارها به این سیستمها، داشتن دید جامع و توانایی واکنش سریع به مشکلات، یک مزیت رقابتی محسوب میشود. نرم افزار SAM با قابلیتهای گسترده خود میتواند به سازمانها کمک کند تا Uptime بالاتری داشته باشند، مشکلات را سریعتر حل کنند و برنامهریزی بهتری برای ظرفیت داشته باشند.
نتیجهگیری
نرم افزار SolarWinds Server Application Monitor در سال 2025 یکی از جامعترین و قدرتمندترین راه حلهای مانیتورینگ زیرساخت IT است. این نرم افزار با ارائه قابلیتهای گسترده برای پایش سرورها، اپلیکیشنها، پایگاهدادهها، سرویسهای ابری و محیطهای مجازی، میتواند نیازهای سازمانهای کوچک تا بزرگ را پوشش دهد. قابلیتهای AppInsight برای پایش تخصصی، سیستم هشدار هوشمند، داشبوردهای تعاملی و یکپارچگی با سایر ابزارها، از ویژگیهای برجسته این محصول هستند.
برای سازمانهای ایرانی، استفاده از SAM با چالشهایی مانند محدودیت در خرید لایسنس رسمی و دسترسی به پشتیبانی همراه است، اما منافع قابل توجهی نیز ارائه میدهد. دانلود نسخه آزمایشی و ارزیابی آن در محیط واقعی میتواند به تصمیمگیری بهتر کمک کند. با درک صحیح از قابلیتهای نرم افزار، طراحی معماری مناسب و پیادهسازی بهترین شیوهها، میتوان از SAM به عنوان یک ابزار حیاتی برای مدیریت زیرساخت IT بهره برد.
در نهایت، انتخاب ابزار مانیتورینگ باید بر اساس نیازهای خاص سازمان، اندازه محیط IT، بودجه موجود و تخصص تیم فنی صورت گیرد. نرم افزار SolarWinds SAM با قابلیتهای پیشرفته و جامع خود، گزینهای قوی برای سازمانهایی است که به دنبال راه حلی حرفهای و قابل اعتماد برای مانیتورینگ هستند.
