در دنیای امروز، مدیریت ریسک و ایمنی یکی از مهمترین دغدغههای سازمانها و صنایع مختلف است. نرم افزار BowTieXP یکی از پیشرفتهترین و کاربردیترین ابزارهای تحلیل و مدیریت ریسک است که بر اساس روششناسی Bowtie (پاپیون) طراحی شده است. این نرم افزار توسط شرکت CGE Risk Management Solutions توسعه یافته و تحت مالکیت Wolters Kluwer قرار دارد.
BowTieXP ابزاری قدرتمند برای ارزیابی ریسک، مدیریت ریسک و به ویژه ارتباط ریسک است. این نرم افزار به سازمانها کمک میکند تا درک بهتری از موقعیتهایی که ریسکهای مختلف در آنها وجود دارد داشته باشند و ارتباط بین ریسکها و رویدادهای سازمانی را بهتر درک کنند.
در این مقاله جامع، به بررسی کامل قابلیتهای نرم افزار BowTieXP، نحوه استفاده از آن، نسخههای مختلف، کاربردهای تخصصی در صنایع ایران و راهنمای خرید لایسنس و دانلود نرم افزار خواهیم پرداخت.
روششناسی Bowtie: پایه و اساس نرم افزار BowTieXP
اصول اولیه روش پاپیون
روش Bowtie (پاپیون) یک تکنیک تصویری برای ارزیابی و مدیریت ریسک است که به دلیل شکل ظاهری خود این نام را گرفته است. این روش بر اساس تحلیل رویدادهای ناخواسته و تدابیر کنترلی برای جلوگیری یا کاهش آنها استوار است.
اجزای اصلی یک نمودار Bowtie عبارتند از:
۱. خطر (Hazard)
خطر به معنای یک فعالیت یا وضعیت است که پتانسیل ایجاد آسیب دارد، اما بدون آن کسب و کار وجود نخواهد داشت. به عنوان مثال در صنعت نفت، نفت یک ماده خطرناک است که در صورت عدم مدیریت صحیح میتواند آسیبهای زیادی ایجاد کند، اما همان چیزی است که صنعت نفت را به پا نگه میدارد.
۲. رویداد بحرانی (Top Event)
رویداد بحرانی نقطهای است که در آن کنترل بر خطر از دست میرود. این رویداد هنوز یک فاجعه نیست، اما ویژگیهای خطرناک خطر اکنون آشکار شدهاند. مثلاً نشت نفت از خط لوله یک رویداد بحرانی است.
۳. تهدیدات (Threats)
تهدیدات عواملی هستند که میتوانند رویداد بحرانی را ایجاد کنند. هر تهدید باید به تنهایی قادر به ایجاد رویداد بحرانی باشد. برای مثال، خوردگی خط لوله میتواند منجر به نشت نفت شود.
۴. پیامدها (Consequences)
پیامدها رویدادهای احتمالی ناشی از آزادسازی خطر هستند که مستقیماً منجر به ضرر یا آسیب میشوند. اینها رویدادهای ناخواستهای هستند که سازمان به هر قیمتی میخواهد از آنها جلوگیری کند. مثلاً نشت نفت به محیط زیست.
۵. موانع یا کنترلها (Barriers/Controls)
موانع هر اقدامی هستند که در برابر نیروی یا قصد نامطلوب اتخاذ میشود تا وضعیت مطلوب حفظ شود. در روش Bowtie دو نوع مانع وجود دارد:
- موانع پیشگیرانه (Proactive Barriers): در سمت چپ رویداد بحرانی قرار دارند و از وقوع رویداد بحرانی جلوگیری میکنند. مثل بازرسی منظم خوردگی خطوط لوله.
- موانع واکنشی (Reactive Barriers): در سمت راست رویداد بحرانی قرار دارند و از تبدیل شدن رویداد بحرانی به پیامدهای ناخواسته جلوگیری میکنند. مثل سیستمهای تشخیص نشتی یا کف بتنی اطراف سکوی مخزن نفت.
۶. عوامل تشدیدکننده (Escalation Factors)
عوامل تشدیدکننده شرایطی هستند که میتوانند یک مانع را شکست دهند یا اثربخشی آن را کاهش دهند. برای مثال، زلزله میتواند منجر به ترک در کف بتنی اطراف خط لوله شود.
اصل ALARP در مدیریت ریسک
اگر بخواهید کاملاً مطمئن شوید که هیچ ریسکی وجود ندارد، باید خطر را حذف کنید. با این حال، از آنجا که خطر بخشی از کسب و کار معمول است، این کار به سادگی امکانپذیر نیست. ما میپذیریم که ریسک وجود دارد و سعی میکنیم همه کارهای ممکن را انجام دهیم تا ریسک را “تا حد عملاً ممکن پایین” (ALARP – As Low As Reasonably Practicable) نگه داریم.
نسخههای مختلف نرم افزار BowTieXP
نرم افزار BowTieXP در سه نسخه اصلی ارائه میشود که هر کدام برای نیازهای خاصی طراحی شدهاند:
۱. BowTieXP Navigator Edition (نسخه ناوبری)
این نسخه فقط خواندنی (Read-Only) است و برای افرادی طراحی شده که نیاز به دسترسی به اطلاعات Bowtie دارند اما مجاز به تغییر محتوا نیستند. این نسخه معمولاً توسط نیروی کار یا مدیریت استفاده میشود که به اطلاعات Bowtie نیاز دارند اما برای تغییر نمودارها مشخص یا آموزش دیده نیستند.
قابلیتهای نسخه Navigator:
- تغییر تنظیمات نمایش
- تمام قابلیتهای خروجی (تولید گزارشها، ذخیره نمودار، چاپ نمودار)
- مشاهده تمام اطلاعات موجود در فایل Bowtie
- جستجو و فیلتر کردن اطلاعات
۲. BowTieXP Standard Edition (نسخه استاندارد)
نسخه استاندارد شامل تمام قابلیتهای اساسی برای ایجاد و ویرایش نمودارهای Bowtie است. این نسخه برای اکثر کاربران مناسب است و شامل موارد زیر میشود:
- ایجاد و ویرایش نمودارهای Bowtie
- تعریف خطرات، رویدادهای بحرانی، تهدیدات، پیامدها و موانع
- اضافه کردن فعالیتهای سیستم مدیریت به موانع
- لینک کردن مستندات خارجی
- استفاده از جداول جستجو (Lookup Tables)
- ایجاد گزارشهای استاندارد
- مدیریت اقدامات (Actions)
- صادرات به Excel و Word
۳. BowTieXP Advanced Edition (نسخه پیشرفته)
نسخه پیشرفته شامل تمام قابلیتهای نسخه استاندارد به علاوه ویژگیهای اضافی برای کاربران حرفهای است:
قابلیتهای منحصر به فرد نسخه Advanced:
- مقایسه فایلها (File Compare): امکان مقایسه دو نسخه از یک فایل و مشاهده تغییرات
- توضیحات قابل تنظیم (Type and Property Descriptions): امکان سفارشیسازی اصطلاحات
- نمودارهای رابطه (Relationship Diagrams): نمایش روابط بین دادهها از زوایای مختلف
- فیلتر کردن Tree View: فیلترهای پیشرفته برای مدیریت بهتر اطلاعات
- گروهبندی بصری موانع (Visual Barrier Bundling): گروهبندی موانع بر اساس ویژگیهای مشترک
- پروفایلهای نمایش نمودار: تعریف و جابجایی سریع بین حالتهای نمایش مختلف
- ماتریسهای Soob (MOPO): مدیریت عملیات همزمان
- سیستمهای آنلاین/آفلاین: نمایش وضعیت زنده تجهیزات
- Compliance Frameworks: مدیریت چارچوبهای انطباق
- Scrap Book: ابزار قدرتمند برای مدیریت و سازماندهی دادهها
بهبودهای ویرایش در نسخه Advanced:
- ویرایش چندین مورد به صورت همزمان
- تشخیص خودکار گروههای مانع یکسان
- وارد کردن داده از Excel
- وارد کردن کامل از فایلهای BowTieXP دیگر
- کپی/پیست بین فایلهای مختلف
- جستجو و جایگزینی متن
۴. افزونه BowTieXL (Case File Spreadsheet Add-on)
این افزونه یک صفحه گسترده سازگار با Microsoft Excel را به BowTieXP اضافه میکند که اکثر اطلاعات موجود در Case File را به صورت دادههای جدولی نمایش میدهد.
کاربردهای BowTieXL:
- انجام محاسبات بر اساس دادههای مدل Bowtie
- ذخیره اطلاعات مرجع در صفحات گسترده
- افزودن یادداشتها و محاسبات پشتیبان
- ویرایش سریع دادهها به صورت دستهای
- استفاده از فرمولهای Excel برای نمایشهای سفارشی
- ایجاد تحلیلهای کمی پیچیده
۵. افزونه AuditXP
AuditXP یک افزونه قدرتمند برای ممیزی و ارزیابی موانع است که امکانات زیر را فراهم میکند:
- تعریف سوالات تأییدیه برای موانع
- ایجاد نظرسنجیها (Surveys) و پرسشنامهها
- ارسال فرمهای پرشده به افراد مختلف
- دریافت بازخورد در مورد اثربخشی موانع
- نمایش گرافیکی نتایج به صورت نمودارهای میلهای قرمز و سبز
- ایجاد سوالات در سطوح مختلف Bowtie
- ارتباط سوالات با موانع و فعالیتها
- ایجاد فرمهای پاسخگویی برای پاسخدهندگان
- مشاهده و تحلیل نتایج
۶. افزونه IncidentXP
IncidentXP یک افزونه تحلیل حادثه است که روشهای مختلفی برای تحلیل حوادث بر اساس موانع را ارائه میدهد:
- روش BSCAT (DNV): تکنیک تحلیل علت سیستماتیک مبتنی بر مانع
- روش Tripod Beta: روش تحلیل حوادث و حوادث کسب و کار
- تحلیل شکست مانع (BFA): تمرکز بر تحلیل شکست موانع
- تحلیل ریشهای (RCA): روش تحلیل علت ریشهای
- Kelvin TOP-SET RCA: روش تحلیل ریشهای پیشرفته
نصب و راهاندازی نرم افزار BowTieXP
پیشنیازهای سیستم
برای نصب و اجرای BowTieXP، سیستم شما باید شرایط زیر را داشته باشد:
- سیستم عامل: Windows 10 یا بالاتر (64 بیت)
- .NET Framework: نسخه 4.7 یا 4.8
- حافظه RAM: حداقل 4 گیگابایت (8 گیگابایت توصیه میشود)
- فضای هارد: حداقل 500 مگابایت فضای خالی
- نمایشگر: رزولوشن حداقل 1024×768 پیکسل
راهنمای نصب گام به گام
مرحله ۱: دانلود نرم افزار
برای دانلود نرم افزار BowTieXP، میتوانید به وبسایت رسمی CGE Risk مراجعه کنید. فایل نصب با پسوند .msi ارائه میشود.
مرحله ۲: بررسی .NET Framework
قبل از نصب، مطمئن شوید که .NET Framework نسخه 4.7 یا 4.8 روی سیستم شما نصب شده است. Windows 10 Creators Update (1703) و نسخههای بالاتر به طور پیشفرض این نسخه را دارند.
مرحله ۳: اجرای فایل نصب
فایل .msi را اجرا کنید و مراحل نصب را دنبال کنید. نصب BowTieXP در اکثر موارد بسیار ساده است و به طور خودکار انجام میشود.
مرحله ۴: فعالسازی نرم افزار
پس از نصب، هنگام اولین اجرا باید نرم افزار را فعال کنید. دو روش فعالسازی وجود دارد:
- کد آزمایشی (Trial Code): برای استفاده موقت از نرم افزار
- کد فعالسازی (Activation Code): برای فعالسازی دائمی پس از خرید لایسنس
فرآیند فعالسازی
هنگام اولین اجرای BowTieXP، یک پنجره فعالسازی ظاهر میشود که شامل موارد زیر است:
- Current Host ID: یک کد منحصر به فرد که سیستم شما را شناسایی میکند
- Activation or Trial Code: محلی برای وارد کردن کد فعالسازی یا آزمایشی
برای دریافت کد فعالسازی پس از خرید لایسنس:
- کد Host ID را کپی کنید
- آن را به آدرس ایمیل پشتیبانی CGE Risk ارسال کنید
- کد فعالسازی را دریافت کنید و وارد کنید
- نرم افزار به صورت دائمی فعال میشود
رابط کاربری و محیط کار BowTieXP
پنجرههای اصلی نرم افزار
۱. پنجره Tree View (نمای درختی)
این پنجره به شما امکان میدهد به راحتی در Case File خود حرکت کنید و به بخشهای مختلف دسترسی پیدا کنید. Tree View شامل موارد زیر است:
- گروههای Bowtie
- خطرات و رویدادهای بحرانی
- جداول جستجو (Lookup Tables)
- فعالیتها (Activities)
- لینکهای مستندات
- سیستمهای مدیریت
- عملیاتها (در نسخه Advanced)
۲. پنجره Diagram (نمودار)
پنجره Diagram محل اصلی ایجاد و ویرایش نمودارهای Bowtie است. در این پنجره میتوانید:
- تهدیدات، پیامدها و موانع را اضافه کنید
- عوامل تشدیدکننده را تعریف کنید
- نمودار را به صورت بصری مشاهده کنید
- با دابل کلیک روی اشکال، آنها را ویرایش کنید
- با استفاده از دکمههای رنگی، آیتمهای جدید اضافه کنید
ایجاد اولین نمودار Bowtie
روش سریع: افزودن نمودار جدید
BowTieXP یک میانبر سریع برای ایجاد نمودار Bowtie جدید ارائه میدهد:
- از منوی Diagram گزینه “Add new BowTie Diagram” را انتخاب کنید
- یک نمودار خالی به صورت خودکار ایجاد میشود
- با دابل کلیک روی آیتمها، آنها را ویرایش کنید
- از دکمههای رنگی برای افزودن آیتمهای جدید استفاده کنید
روش گام به گام: ایجاد نمودار دستی
گام ۱: افزودن BowTie Group
هر نمودار Bowtie متعلق به یک BowTie Group است. Groupها به شما امکان میدهند نمودارهای مرتبط را زیر یک دسته قرار دهید:
- در Tree View روی نود “BowTie Groups” کلیک راست کنید
- گزینه “New BowTie Group” را انتخاب کنید
- نام و توضیحات را وارد کنید
- دکمه OK را بزنید
گام ۲: افزودن Hazard و Top Event
- روی BowTie Group که ایجاد کردید کلیک راست کنید
- گزینه “New Hazard” را انتخاب کنید
- نام خطر و رویداد بحرانی را وارد کنید
- OK را بزنید
گام ۳: افزودن Threats (تهدیدات)
برای افزودن تهدیدات:
- ماوس را در سمت چپ شکل قرمز Top Event ببرید
- یک دکمه آبی رنگ ظاهر میشود
- روی آن کلیک کنید
- نام تهدید را وارد کنید و Enter را بزنید
- این فرآیند را برای تمام تهدیدات تکرار کنید
گام ۴: افزودن Consequences (پیامدها)
برای افزودن پیامدها:
- ماوس را در سمت راست شکل قرمز Top Event ببرید
- روی دکمه قرمز رنگی که ظاهر میشود کلیک کنید
- نام پیامد را وارد کنید و Enter را بزنید
- برای تمام پیامدهای احتمالی تکرار کنید
گام ۵: افزودن Barriers (موانع)
موانع اقداماتی هستند که برای جلوگیری از تهدیدات یا کاهش پیامدها در نظر گرفته میشوند:
- ماوس را کنار یک تهدید یا پیامد ببرید
- روی دکمه خاکستری رنگ که ظاهر میشود کلیک کنید
- نام مانع را وارد کنید و Enter را بزنید
- میتوانید چندین مانع پشت سر هم اضافه کنید
گام ۶: افزودن Escalation Factors (عوامل تشدیدکننده)
عوامل تشدیدکننده شرایطی هستند که میتوانند موانع را شکست دهند:
- ماوس را زیر یک مانع ببرید
- روی دکمه زرد رنگ که ظاهر میشود کلیک کنید
- نام عامل تشدیدکننده را وارد کنید
- در صورت نیاز، موانع برای عوامل تشدیدکننده نیز اضافه کنید
کاربردهای تخصصی BowTieXP در صنایع ایران
نرم افزار BowTieXP کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف ایران دارد و میتواند به طور موثر برای بهبود ایمنی و مدیریت ریسک مورد استفاده قرار گیرد.
۱. صنعت نفت، گاز و پتروشیمی
صنعت نفت، گاز و پتروشیمی یکی از بزرگترین و مهمترین صنایع ایران است که با ریسکهای بالایی مواجه است:
کاربردها:
- مدیریت ریسک در پالایشگاهها و پتروشیمیها
- ارزیابی ریسک در خطوط لوله انتقال نفت و گاز
- تحلیل ایمنی فرآیند (Process Safety)
- مدیریت ریسک در سکوهای نفتی خلیج فارس و دریای خزر
- ارزیابی خطرات مواد شیمیایی
- برنامهریزی واکنش به اضطرار
- انطباق با استانداردهای HSE شرکت ملی نفت ایران
مزایا برای صنعت نفت و گاز ایران:
- انطباق با استانداردهای HSE ملی و بینالمللی
- کاهش حوادث و اتفاقات ناخواسته
- بهبود ارتباطات ایمنی با کارکنان
- مستندسازی سیستمهای مدیریت ایمنی
- آمادگی برای ممیزیهای HSE
- کاهش هزینههای ناشی از حوادث و توقف تولید
۲. صنعت ساخت و ساز و پروژههای عمرانی
صنعت ساخت و ساز در ایران با ریسکهای متعددی مواجه است که نیاز به مدیریت دقیق دارند:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک ایمنی در کارگاههای ساختمانی
- مدیریت ریسک در پروژههای زیرساختی بزرگ
- تحلیل خطرات کار در ارتفاع در ساخت برجها و ساختمانهای بلند
- ارزیابی ریسک استفاده از ماشینآلات سنگین و جرثقیلها
- مدیریت ریسک در پروژههای تونلسازی متروها
- برنامهریزی ایمنی در پروژههای سدسازی
- مدیریت ریسک در پروژههای راهسازی و بزرگراهها
۳. صنایع معدنی و استخراج
صنعت معدن در ایران یکی از صنایع پرریسک است که نیازمند سیستمهای قوی مدیریت ریسک میباشد:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک در معادن روباز مس، آهن و زغال سنگ
- مدیریت ریسک در معادن زیرزمینی
- تحلیل خطرات انفجار، ریزش و گازهای سمی
- ارزیابی ریسک ماشینآلات معدنی و حمل و نقل
- مدیریت ریسک محیط زیستی و آلودگی
- برنامهریزی امداد و نجات در معادن
- انطباق با مقررات سازمان صنعت، معدن و تجارت
۴. صنایع تولیدی و کارخانجات
کارخانجات و صنایع تولیدی در ایران میتوانند از BowTieXP برای بهبود ایمنی استفاده کنند:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک ماشینآلات تولید در صنایع خودروسازی
- مدیریت ریسک فرآیندهای تولید در صنایع فولاد
- تحلیل ایمنی خطوط تولید در صنایع غذایی
- ارزیابی ریسک انبارداری مواد خطرناک
- مدیریت ریسک آتشسوزی در کارخانجات نساجی و چوب
- برنامهریزی نگهداری و تعمیرات ایمن
- انطباق با استاندارد ISO 45001
۵. صنعت برق و انرژی
صنعت برق و انرژی در ایران نیازمند مدیریت دقیق ریسکهای متعدد است:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک نیروگاههای حرارتی، گازی و بخاری
- مدیریت ریسک شبکههای انتقال و توزیع برق در سراسر کشور
- تحلیل ایمنی پستهای برق فشار قوی
- ارزیابی ریسک نیروگاههای تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی)
- مدیریت ریسک سدهای برقآبی مانند کارون
- برنامهریزی برای خاموشیها و بلک اوت
- مدیریت ریسک نیروگاه اتمی بوشهر
۶. صنعت حمل و نقل
صنعت حمل و نقل در ایران شامل جادهای، ریلی، هوایی و دریایی است:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک ایمنی راهها و آزادراهها
- مدیریت ریسک حمل و نقل مواد خطرناک نفتی و شیمیایی
- تحلیل ایمنی پروازی در فرودگاهها
- ارزیابی ریسک در بنادر شهید رجایی، امام خمینی و چابهار
- مدیریت ریسک راهآهن و خطوط مترو شهری
- برنامهریزی واکنش به حوادث جادهای
- ایمنی در ترمینالهای مسافربری و باری
۷. بخش سلامت و بیمارستانها
بخش سلامت در ایران میتواند از BowTieXP برای مدیریت ریسکهای بالینی و غیربالینی استفاده کند:
کاربردها:
- مدیریت ریسک بیمارستانی و مراکز درمانی
- ارزیابی ریسک عفونتهای بیمارستانی
- تحلیل ایمنی دارویی و خطاهای پزشکی
- مدیریت ریسک تجهیزات پزشکی
- ارزیابی ریسک اتاق عمل و بخشهای ویژه
- برنامهریزی واکنش به شیوع بیماریها و اپیدمی
- مدیریت ریسک آزمایشگاههای تشخیص طبی
۸. صنایع غذایی و دارویی
صنایع غذایی و دارویی در ایران نیازمند سیستمهای قوی مدیریت ریسک برای اطمینان از کیفیت و ایمنی هستند:
کاربردها:
- ارزیابی ریسک در زنجیره تولید مواد غذایی
- مدیریت ریسک آلودگی مواد غذایی
- تحلیل HACCP با استفاده از Bowtie
- ارزیابی ریسک در تولید دارو و مکملهای غذایی
- مدیریت ریسک کیفیت (Quality Risk Management)
- انطباق با GMP و استانداردهای سازمان غذا و دارو
- مدیریت ریسک در کشتارگاهها و صنایع لبنی
۹. سازمانهای دولتی و شهرداریها
سازمانهای دولتی و شهرداریها در ایران میتوانند از BowTieXP برای مدیریت ریسکهای شهری استفاده کنند:
کاربردها:
- مدیریت ریسک بلایای طبیعی (زلزله در تهران و شهرهای پرخطر، سیل، خشکسالی)
- ارزیابی ریسک زیرساختهای شهری و خطوط لوله گاز
- تحلیل ایمنی ساختمانهای عمومی، مدارس و مراکز فرهنگی
- مدیریت ریسک آتشسوزی شهری در بازارها و مراکز تجاری
- برنامهریزی مدیریت بحران و واکنش به حوادث
- ارزیابی ریسک پدافند غیرعامل
- مدیریت ریسک در رویدادهای ورزشی و فرهنگی بزرگ
۱۰. دانشگاهها و مراکز آموزشی
دانشگاهها و مراکز آموزشی در ایران میتوانند از BowTieXP برای آموزش و پژوهش استفاده کنند:
کاربردها:
- آموزش روششناسی Bowtie به دانشجویان مهندسی ایمنی
- پژوهش در زمینه مدیریت ریسک در دانشگاههای فنی
- ارزیابی ریسک آزمایشگاههای شیمی، فیزیک و زیستشناسی
- مدیریت ریسک کارگاههای فنی و مهندسی
- تحلیل ایمنی در پروژههای دانشجویی و تحقیقاتی
- مدیریت ریسک در خوابگاهها و سلفسرویسها
قابلیتهای پیشرفته و تحلیلی
سیستم گزارشدهی جامع
BowTieXP دارای سیستم گزارشدهی قدرتمندی است که بیش از 40 نوع گزارش مختلف ارائه میدهد:
گزارشهای استاندارد:
- Bowtie Diagram Report – گزارش کامل نمودار با تمام جزئیات
- Barrier List – لیست کامل موانع با ویژگیها
- Activity List – لیست فعالیتهای سیستم مدیریت
- Action List – گزارش اقدامات و وضعیت آنها
- Hazard Register – ثبت خطرات سازمان
- Risk Assessment Report – گزارش ارزیابی ریسک
- Threat Analysis – تحلیل تهدیدات
- Consequence Analysis – تحلیل پیامدها
کار با Lookup Tables (جداول جستجو)
Lookup Tables مقادیر مرجع هستند که در سراسر Case File استفاده میشوند:
جداول مربوط به خطرات:
- Hazard Categories – دستهبندی خطرات
- Hazard Types – انواع خطرات
- Build Phases – فازهای ساخت
جداول مربوط به موانع:
- Barrier Types – انواع موانع (فیزیکی، رویهای، انسانی)
- Barrier Categories – دستهبندی موانع
- Effectiveness – میزان اثربخشی (بالا، متوسط، پایین)
- Criticalities – بحرانیت موانع
- BRF Codes – کدهای عامل ریسک پایه (Tripod)
مدیریت اقدامات (Actions Management)
سیستم مدیریت Actions در BowTieXP امکانات زیر را فراهم میکند:
- تعریف اقدامات یکباره برای بهبود
- تخصیص اقدامات به افراد مسئول
- تعیین اولویت و تاریخ سررسید
- پیگیری وضعیت تکمیل
- تأیید نهایی (Sign-off) اقدامات
- ارتباط اقدامات با واحدهای سازمانی
- گزارشهای متنوع اقدامات
یکپارچهسازی با سیستمهای دیگر
BowTieServer
BowTieServer یک پلتفرم مدیریت ریسک آنلاین است که امکانات زیر را فراهم میکند:
- دسترسی از طریق مرورگر وب
- همکاری تیمی و کار همزمان
- مدیریت نسخه و تاریخچه تغییرات
- کنترل دسترسی و امنیت
- یکپارچهسازی با سیستمهای دیگر
- داشبوردهای مدیریتی
- مدیریت عملکرد موانع
- پیگیری خودکار اقدامات
صادرات و واردات داده
صادرات به فرمتهای مختلف:
- Microsoft Excel – برای تحلیلهای عددی
- Microsoft Word – برای گزارشهای رسمی
- PDF – برای توزیع و آرشیو
- PNG/SVG/EMF – برای نمودارها
واردات از منابع مختلف:
- فایلهای Excel با فرمت استاندارد
- فایلهای BowTieXP دیگر
- فایلهای CSV و Tab-delimited
- Scrap Book برای مدیریت آسان
آموزش و پشتیبانی
منابع آموزشی
- راهنمای کاربری جامع (User Manual) – بیش از 300 صفحه
- راهنمای روششناسی (Methodology Manual)
- ویدیوهای آموزشی آنلاین
- وبینارهای دورهای
- مطالعات موردی واقعی
- پایگاه دانش آنلاین
- انجمن کاربران
نکات کاربردی و بهترین شیوهها
میانبرهای صفحهکلید
| میانبر | عملکرد |
|---|---|
| F2 | ویرایش سریع نام |
| F4 | باز کردن ویرایشگر کامل |
| F9 | تغییر زبان |
| Ctrl + S | ذخیره |
| Ctrl + Z | Undo |
| Ctrl + Y | Redo |
| Ctrl + Shift + F12 | بازگشت به چیدمان پیشفرض |
| Delete | حذف آیتم |
بهترین شیوهها
- شروع با نمودارهای ساده و بهبود تدریجی
- مشارکت ذینفعان در ایجاد نمودارها
- استفاده از نامهای واضح و قابل فهم
- مستندسازی دقیق فرضیات
- بررسی و بهروزرسانی منظم
- استفاده از استانداردهای نامگذاری
- ذخیره منظم فایلها
- استفاده از Quality Checks
سخن پایانی
نرم افزار BowTieXP یکی از جامعترین و کاربردیترین ابزارهای مدیریت ریسک در دنیا است که بر اساس روششناسی اثبات شده Bowtie طراحی شده است. این نرم افزار با ارائه رابط کاربری بصری و قدرتمند، امکان ایجاد، مدیریت و ارتباط نمودارهای Bowtie را به سازمانها میدهد.
در ایران، صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، معدن، ساخت و ساز، برق، حمل و نقل، سلامت، غذا و دارو و بسیاری دیگر میتوانند از قابلیتهای BowTieXP برای بهبود سیستمهای مدیریت ایمنی و ریسک خود بهرهمند شوند. استفاده از این نرم افزار نه تنها به انطباق با استانداردهای بینالمللی کمک میکند، بلکه فرهنگ ایمنی را در سازمان تقویت میکند.
برای خرید لایسنس و دانلود نرم افزار BowTieXP، میتوانید با نمایندگان مجاز در ایران یا مستقیماً با CGE Risk تماس بگیرید. همچنین توصیه میشود قبل از خرید، از نسخه آزمایشی استفاده کنید تا با قابلیتهای نرم افزار آشنا شوید و تصمیم آگاهانهتری بگیرید.
سرمایهگذاری در ابزارهای حرفهای مدیریت ریسک مانند BowTieXP، سرمایهگذاری در ایمنی کارکنان، حفظ داراییهای سازمان و تضمین تداوم کسب و کار است. با استفاده صحیح از این نرم افزار و اجرای اصولی روش Bowtie، میتوانید ریسکهای سازمان خود را به طور موثر مدیریت کنید و از وقوع حوادث پیشگیری کنید.
